Liệu pháp dùng sâu non (maggot) để chữa vết thương

Liệu pháp dùng sâu non đã được biết đến từ xa xưa, nhưng khi thuốc kháng sinh trở nên phổ biến thì không còn được ưa chuộng. Gần đây do vi khuẩn kháng kháng sinh ngày càng gia tăng và xuất hiện môn phẫu thuật sinh học nên con dòi lại có đất để dụng võ.
Liệu pháp dùng sâu non (maggot) để chữa vết thương

Từ nhiều thế kỷ trước, người ta đã biết con sâu non (ấu trùng của một loại ruồi, maggot) có thể giúp loại trừ các mảnh da thịt thối rữa khỏi vết thương. Ambroise Parté được coi là người đầu tiên đã quan sát, ghi chép lại hiện tượng này vào thời gian đầu thế kỷ 16. Những năm sau đó, các nhà ngoại khoa phục vụ trong quân đội nhận thấy tác dụng tích cực của sâu non: vết thương nào có đầy maggot lại chính là những vết thương nhanh lành. Tuy vậy, mãi cho tới đầu những năm 1920 việc chủ động dùng dòi như một biện pháp chữa trị không chính thống mới được William Baer – một giáo sư lâm sàng phẫu thuật lồng ngực tại Đại học Johns Hopkins, bang Baltimore, Maryland, Hoa Kỳ - áp dụng trong điều trị viêm xương và các vết thương sinh  mủ. Phương pháp làm sạch vết thương bằng sâu non (Maggot Debridement Therapy - MDT) đã được áp dụng rộng rãi tại 300 bệnh viện tại Hoa Kỳ trong suốt những năm 1930 cho tới đầu 1940. Cho tới cuối những năm 1940 phương pháp này mới bị thay thế nhờ sự tiến bộ của phẫu thuật và sự ra đời của kháng sinh Penicillin. Tháng 1/2004, Cục Quản lý Thực Phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) quyết định đặt MDT dưới sự kiểm soát chặt chẽ. 
 
 
Về cơ chế tác động, người ta thấy rằng khi sâu non phát triển tại vết thương chúng sinh ra một loại kháng sinh phổ rộng có tác dụng kìm hãm sự phát triển của nhiều tác nhân gây bệnh. Sâu non có các men thủy phân có khả năng phá hủy cấu trúc vi khuẩn. Sâu non ăn và dọn sạch các tổ chức chết tại vết thương từ đó biến môi trường vết thương từ tính a xít sang tính kiềm, kích thích sự phát triển của tổ chức hạt, giúp vết thương chóng lành.
 

// //