Chăm sóc vết mổ sau phẫu thuật

Sau khi phẫu thuật trở về nhà, người bệnh và gia đình cần có những kiến thức cơ bản về chăm sóc vết mổ sau phẫu thuật. Vết mổ sẽ liền lại như thế nào? Thời gian liền vết mổ là bao lâu?...Bài viết dưới đây sẽ cung cấp kiến thức cơ bản về vấn đề này.
Chăm sóc vết mổ sau phẫu thuật

Vết mổ sẽ liền lại như thế nào ?

Sau phẫu thuật, bác sĩ sẽ đóng vết mổ lại bằng chỉ phẫu thuật, kẹp ghim, băng dính hoặc bằng một loại keo dán đặc biệt. Tùy vào loại phẫu thuật và tình trạng vết mổ trên da bác sĩ sẽ chọn phương pháp đóng vết mổ phù hợp nhất.

Chỉ phẫu thuật:  là phương pháp hay dùng nhất để đóng vết mổ. Chỉ phẫu thuật chế tạo từ nylon, lụa hoặc loại vật liệu tự tiêu hủy. Nếu vết mổ được đóng lại bằng chỉ nylon hoặc lụa bác sĩ hoặc y tá sẽ cắt và lấy hết đi khi vết mổ đã lành.

Kẹp ghim:  làm bằng kim loại không rỉ, có tác dụng ép hai mép vết mổ lại với nhau. Vết mổ đóng lại bằng kẹp ghim thường liền nhanh hơn so với khâu bằng chỉ.

Băng keo: có thể dùng kết hợp với chỉ phẫu thuật, kẹp ghim hoặc dùng riêng. Không được chắc chắn so với đóng vết mổ bằng chỉ hoặc kẹp ghim. Nếu phẫu thuật ở vùng đã có vết mổ cũ hoặc cơ thể đang có tình trạng bệnh làm cho vết mổ lâu lành, bác sĩ có thể sẽ không chọn phương pháp này.

Keo dán: có thể dùng cho những vết thương nhỏ và nông.

Thời gian liền vết mổ là bao lâu ?

Thời gian liền vết mổ tùy thuộc vào loại phẫu thuật và tình trạng sức khỏe của bạn. Thông thường, ở người khỏe mạnh vết mổ sẽ liền sau 2 tuần. Thời gian liền vết mổ sẽ dài hơn nếu bạn có bệnh tiểu đường, suy giảm miễn dịch hoặc đang dùng thuốc gây ức chế miễn dịch.

Làm gì để cho vết mổ nhanh lành ?

Nên ăn chế độ giàu đạm, nhiều vitamin C và nguyên tố kẽm. Vitamin C có nhiều trong quả chanh và các loại rau lá màu xanh. Thịt và sữa có thành phần đạm cao và chứa nhiều nguyên tố kẽm. Nếu bữa ăn hàng ngày chưa đủ, có thể dùng thêm các loại vitamin và thực phẩm chức năng.

Tự chăm sóc vết mổ thế nào ? 

 Sau phẫu thuật vết mổ sẽ được băng kín. Tùy loại phẫu thuật, bác sĩ hoặc điều dưỡng sẽ kiểm tra vết mổ, thay băng mới trước khi bạn được phép về nhà.

Khi đã về nhà, cứ 1 hoặc 2 ngày bạn cần thay băng cho vết mổ theo cách đã được hướng dẫn. Khi thay băng, chú ý xem vết mổ có đỏ lên, bị sưng hoặc chảy nước không. Nhớ rửa sạch tay bằng xà phòng và nước sạch trước khi mở băng và thay băng. Không làm lớp băng bị bẩn hoặc bị ướt. Nếu vết mổ được băng lại bằng băng dính, sau vài ngày đầu băng dính có thể cong lên. Đừng bóc, hãy để nó bong ra tự nhiên.

Trong 3 ngày đầu sau phẫu thuật cần phải giữ vết mổ sạch và khô. Không rửa hoặc để nước thấm vào vết mổ. Hỏi rõ bác sĩ phẫu thuật tới khi nào có thể tắm dưới vòi sen. Khi vết mổ chưa lành hoàn toàn cần tránh kỳ cọ mạnh vào vết mổ, tránh  ngâm người trong bồn nước nóng hoặc bơi lội.

Trong mấy ngày đầu sau mổ bạn có thể có cảm giác khó chịu, tê tức nơi vết mổ. Hiện tượng này là bình thường. Để giảm bớt cảm giác khó chịu có thể dùng thuốc giảm đau thông thường. Nếu cảm giác khó chịu tăng nhiều, tăng một cách đột ngột, cần thông báo hiện tượng này với bác sĩ phẫu thuật.

Có thể thấy cảm giác ngứa nơi vết mổ trong thời gian vài ngày sau mổ. Hiện tượng này có thể là bình thường nhưng cần chú ý theo dõi. Nếu quá khó chịu, cần báo cho bác sĩ biết để kiểm tra.

Nếu có ống dẫn lưu thì làm thế nào ?

Có nhiều trường hợp sau phẫu thuật bác sĩ sẽ đặt một cái ống nhỏ vào vết mổ để mở đường cho máu loãng hoặc dịch từ vết mổ chảy ra. Máu hoặc dịch chảy ra sẽ được dẫn vào một túi hoặc một chai nhỏ. Sau khoảng một tuần, lượng dịch sẽ ít hơn, màu dịch nhạt đi. Khi số lượng dịch chảy ra chỉ còn khoảng 30mL/ngày, bác sĩ sẽ rút bỏ ống dẫn lưu.  Cần thay túi đựng dịch dẫn lưu thường xuyên, chừng 3 lần/ngày, theo cách bạn đã được hướng dẫn. Chú ý không rút ống dẫn lưu ra khỏi túi (hoặc chai), tránh đè ép làm tắc ống.

Khi nào được vận động lại như bình thường ?

Sau phẫu thuật cần sớm vận động. Tuy nhiên, cần vận động nhẹ nhàng, tránh các động tác mạnh, đột ngột, phải dùng nhiều sức lực. Hãy hỏi bác sĩ xem chừng nào khi nào bạn có thể tiếp tục đi đón con, mang vác đồ vật và làm các công việc khác trong nhà.  Thông báo cho bác sĩ biết tình trạng của bạn để có lời khuyên phù hợp.

 Vết mổ thường dễ bị ánh nắng tác động. Hãy mặc quần áo dài hoặc phủ lên vết sẹo mổ một lớp kem chống nắng khi phải đi ra ngoài trời. Làm mờ vết sẹo đỏ bằng cách phủ lên một lớp kem nền xanh trước khi xoa kem trắng. Các loại nhũ dịch và kem làm mềm da có tác dụng tốt đối với vết sẹo mổ.

Những trường hợp nào cần gọi cho bác sĩ ?

Gọi ngay cho bác sĩ phẫu thuật nếu bạn thấy các hiện tượng sau:

  • Ớn lạnh hoặc sốt trên 38.3 độ C
  • Vết mổ đau kèm hiện tượng sưng, nóng, đỏ
  • Vết mổ chảy mủ, chảy nước có mùi khó chịu hoặc dịch từ ống dẫn lưu chảy ra ngày một nhiều;
  • Vết mổ đột ngột chảy máu;
  • Cảm giác căng, thít chặt quanh vết mổ; nút chỉ khâu hoặc ghim trên da bị toác ra;

Trường hợp vết mổ bị toác miệng,  hãy đậy kín lại bằng một miếng gạc hoặc khăn sạch đã được làm ẩm bằng nước muối ăn hoặc nước sạch. Báo ngay cho bác sĩ phẫu thuật biết, hoặc đến ngay cơ sở cấp cứu y tế nơi gần nhất.

// //